آموزش آداب و مهارت های زندگی اسلامی در مدارس ابتدایی

مقدمه:

انسانی که واجد کرامت باشد، انسانیت خود را « قدر» می داند و آن را جز به بهای بهشت نمی فروشد و به کمتر از «شرف» برای خود راضی نمی شود.

او خدای کریم را از آن روی می ستاید که او را«مطلق کرامت» و «معیار» آن می داند.

آدم کریم النفس باور و ایمان دارد که: خدای کریم بر من منت فرموده و با لطف خود مرا خلق کرد و در خلق من همة لوازم کرامت را بنا نهاد .

«لقد کرمنا بنی آدم ..» و این من هستم که آن «قابلیت» را به «فعلیت» برسانم و آن فعل را به «ابزار در خلق و عمل» بکشانم.

پیامبر گرامی «ص»فرموده است:

کسی که برادر خود را گرامی دارد، در حقیقت خدا را گرامی داشته است.

امیر مؤمنان علی (ع) می فرماید:

«بندة دیگری مباش، که خدا تو را آزاد آفریده»

ضرورت: «کرامت» و ارزش های والای انسانی به خاطر فطری بودن، در همة ادیان و مذاهب دارای اهمیت بسزایی است. نظام جمهوری اسلامی که مبنای حاکمیت و تعلیم و تربیت خود را مبنی بر آموزه های وحیانی قرار داده است، «کرامت انسانی» را مبنای تعلیمات خود قرار داده و در اصل دوم قانون اساسی آمده که: جمهوری اسلامی، نظامی است بر پایة ایمان به:

1. خدای یکتا «لا اله الا الله» و اختصاص حاکمیت و تشریع به او، لزوم تعظیم در برابر امر او.

2. وحی الهی و نقش بنیادی آن در بیان قوانین .

3. معاد و نقش سازندة آن در مسیر تکاملی انسان به سوی خدا .

4. عدل خدا در خلقت و تشریع.

5. امات و رهبری مستمر و نقش اساسی آن در تداوم انقلاب اسلامی .

6. کرامت و ارزشیابی والای انسانی و ازادی توأم با مسئولیت او در برابر خدا .

اهداف کلی:

1. زمینه سازی برای تقویت بینش و مهارت دانش آموزان جهت رشد و توسعه کرامت خویش و بروز قابلیت های کرامتی .

2. تقویت روحیه دانش آموزان، مبنی بر تکریم دیگران.

3. زمینه سازی برای تکریم دانش آموزان در محیط های خانه و مدرسه .

4. ارتقاء توانمندی های دانش آموزان برای زندگی فردی و اجتماعی متناسب با ارزش های اسلامی .

کرامت چیست؟

«کرامت» را در کتب و منابع اسلامی به سخاوت، شرافت، کثیرالخیر، جواد، بسیار بخشنده، نعمت دهنده، عزیز و ارجمند معنی کرده اند ولی کتاب ارزشمند «کرامت در قرآن» این مفهوم را چنین تعریف نموده است:

«کرامت» نحوة «وجود و هستی» خاصی است که کاملترین مصداق آن برای خدای سبحان ثابت است . «پروردگار من بی نیاز و کریم است».

مهارت های زندگی:

به مجموعه ای از توانایی هایی گفته می شود که زمینة سازگاری «رفتار مثبت و مفید را فراهم آورد» و این توانایی، فرد را قادر می سازد که ضمن پذیرش مسئولیت های اجتماعی خود، بدون لطمه زدن به خود و دیگران بتواند به شکل مؤثری با خواست، انتظارات و مشکلات روزانه در روابط بین فردی روبرو گردد.

آداب و مهارت های زندگی اسلامی:

مجموعه ای از توانایی های مورد نیز برای زندگی در جامعه اسلامی است تا افراد بر اساس آن بتواند ضمن رعایت ارزش ها و هنجارهای جامعه به نیازها و خواسته های فردی و اجتماعی خود پاسخ داده و بتواند با بهره گیری از آموزه های دینی با مسائل و مشکلات روبرو شده و در صدد حل آن برآیند.

واحد کار شامل موارد زیر می باشد:

1. عنوان: برای دستیابی به مهارت های اسای واحدهای کار در نظر گرفته شده است.

2. هدف: سطح مطلوبی است که انتظار داریم دانش آموز پس از اجرای هر واحد کار به آن سطح مطلوب ارتقاء پیدا کند .

3. مبانی: توضیحات لازم دربارة جایگاه موضوع واحد کار در منابع دینی، علمی و ارتباط آن با کرامت انسانی می باشد .

شیوه های کار با دانش آموزان:

«فعالیت ها» «شیوه های اجرایی» شامل انواع فعالیت هایی هستند که دانش آموزان با هدایت غیر مستقیم و یا مستقیم مجری انجام می دهد. و در حقیقت، اصلی ترین مرحله اجرایی طرح، اجرای شیوه هاست .

1. قصه خوانی: اولین و مهمترین شیوه در اجرای طرح کرامت قصه خوانی است .

2. بحث و گفتگو: بحث و گفتگو در مورد پیام های قصه با دانش آموزان.

3. شعر خوانی: به صورت انفرادی یا دسته جمعی یه صورت آهنگین .

4. تکمیل برگ شکوفه .

5. نقل خاطره .

6. اجرای مسابقه و بازی .

7. فعالیت های هنری .

8. مطالعه و پژوهش .

9. زنگ تفریح .

10. ایجاد نمایشگاه .

تهیه کننده: لطیفه رضایی

معاون آموزگار دبستان آیچی